قادر حيدرى فسايى

102

شرح مضموني كفاية الأصول ( فارسى )

خلاصه اينكه ، لا نسلّم انّ كونهما فى حكمه مستلزم لاتّحادهما فى جميع الاحكام . « 1 » نكته : « 2 » تثنيه دلالت بر دو فرد از يك معنى و جمع دلالت بر چند فرد از يك معنى مىكند چنان‌كه گفته شد . با حفظ اين نكته ، كيفيت تثنيه و جمع بستن اعلام شخصيه به اين نحوه است كه علم هنگام تثنيه و جمع بستن ابتداء در يك معناى مجازى به نام المسمى به كار مىرود ( مثلا زيد در المسمى بزيد ) سپس تثنيه و جمع بسته مىشود . با اين بيان ، تثنيهء اعلام دالّ بر دو فرد از يك معنى و جمع دال بر چند فرد از يك معنا است . جواب دوم مصنف : بر فرض در تثنيه و جمع اتحاد لفظى مفردات كافى باشد ، استعمالى كه صاحب معالم اجازه داده‌اند ( استعمال عينان در يك طلا و يك نقره ) استعمال لفظ در بيش از يك معنا نيست . بلكه از باب استعمال لفظ در يك معناست چون تثنيه براى اثنين وضع‌شده اعم از آنكه دو معنا و يا دو فرد از يك معنى باشد . جواب سوم مصنف : اخذ قيد وحدت در مفرد ، مستلزم اخذ آن در تثنيه و جمع خواهد بود ( به مقتضاى دليل صاحب معالم ) . با حفظ اين نكته ، استعمال تثنيه و جمع در بيش از يك معنى ( مثلا مراد از عينان دو فرد از طلا و دو فرد از نقره باشد ) مستلزم الغاء قيد وحدت و مجازى بودن استعمال تثنيه و جمع خواهد شد و اين بر خلاف مدعاى صاحب معالم است . قوله : و هم و دفع . اشكال بر نظريه صاحب كفايه : روايات بطون ( انّ للقرآن بطونا سبعة او سبعين ) با نظريه صاحب كفايه در باب استعمال لفظ در بيش از يك معنا تنافى دارد .

--> ( 1 ) - حاشيه مرحوم ملا صالح مازندرانى بر معالم ، ص 53 . ( 2 ) - اين نكته ، با عبارت و التثنيه و الجمع . . . بيان شده است .